Częścią wspólną, która łączy tę literaturę są niemal zawsze przeprosiny oraz zwrócenie uwagi na serię niefortunnych i nieprawdopodobnych zdarzeń, których nie uwzględnili zarządzający, a jakie wystąpiły na rynkach.
Do grona klasyków tej literatury wchodzi właśnie raport kwartalny wysłany do klientów OPERA FIZ, napisany osobiście przez prezesa TFI OPERA Macieja Kwiatkowskiego.

Raport (a właściwie list) jest bardzo emocjonalny, czym wpisuje się w tradycję korespondencji do inwestorów, jednak poza emocjonalnym aspektem (niesłychanie ważnym) moją uwagę zwróciło kilka innych elementów. Pozwolę sobie dodać BARDZO SUBIEKTYWNY komentarz, a może nawet próbę interpretacji co autor miał na myśli

„Bezpośrednich przyczyn naszej porażki jest kilka:- Obstawianie dalszych spadków po październikowym krachu na polskiej giełdzie. Zostaliśmy praktycznie poza rynkiem, z bardzo niewielkim zaangażowaniem. Wbrew naszym przewidywaniom od tego czasu indeks WIG20 urósł ok. 20 % odrabiając część strat. My nie.”


Przypomnę, że założyciele funduszu cały czas sugerowali „niebenchmarkowość” funduszu i możliwości zarabiania na wielu rynkach, niezależnie od koniunktury. Tym jednym zdaniem przyznają wprost, że głównym rynkiem działań jest rynek polski z nastawieniem pro wzrostowym, czyli klasyczny fundusz akcji.

“- Kompletnie zawiódł „hedging”, czyli zabezpieczenie pozycji. Zgodnie z naszymi prognozami i przyjętą strategią staraliśmy się chociaż częściowo zabezpieczać inwestycje na rynku akcji, innymi inwestycjami, które zwykle zachowują się odwrotnie. Dobrym przykładem jest złoto, którym zabezpieczaliśmy w październiku znaczną część naszego portfela. Tymczasem w ciągu jednego dnia października zarówno złoto, jak i akcje spadły o 10%. W efekcie straty sumowały się zamiast kompensować.”

To dla mnie najbardziej szokujący akapit. Granie na rynku akcji przeciw rynkom ZWYKLE odwrotnie skorelowanym, to nie jest zabezpieczanie. Możemy nazwać to transakcjami spreadowymi, arbitrażowymi, ale nie zabezpieczaniem. W czasach krachów taka strategia ogromnie zawodzi. Opisywał to cytowany przeze mnie wcześniej Bookstaber.

„Błędy takie jak te wpisane są w zawód zarządzającego funduszem - zawód w dużej mierze oparty na przewidywaniu przyszłości. Niestety w tym kwartale splot niekorzystnych dla nas wydarzeń był aż nieprawdopodobny”.

Z tezą o przewidywaniu przyszłości nie będę polemizował. Każdy ma swoje podejście do rynku. Zaś splot nieprawdopodobnych zdarzeń to klasyka tłumaczenia w listach do inwestorów. Krótko mówiąc czarny łabądź zaatakował po raz kolejny.

„Podane wyżej czynniki to jedynie bezpośrednie przyczyny sytuacji. Faktyczny problem to niestety egzekucja - czyli realizacja przyjętej strategii. Przypomnę, że na początku tego roku, jako jedyni z naprawdę nielicznych spodziewaliśmy się prawdziwej katastrofy na rynku. Także na koniec września byliśmy sceptycznie nastawieni do koniunktury. Zresztą sami Państwo zwracacie mi na to uwagę - jak przy tak trafnych przewidywaniach można było tyle stracić. Jak się okazało nie wystarczy przewidzieć przyszłości - trzeba jeszcze umieć to przewidywanie wykorzystać”.
Czyli jednak nie przewidywanie, a to o czym powtarza wielu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM !

„Błędem było także niestety zbytnie delegowanie decyzji inwestycyjnych. W zwykłych czasach jest to dobra i słuszna metoda: nie można żądać od nikogo samodzielności i zaangażowania bez pozostawienia sporego stopnia swobody, bez zaufania. Niestety rok 2008 to nie były zwykłe czasy”.

To kolejny szokujący dla mnie akapit. Rozumiem, go bowiem tak, że w firmie nie istniał zarządzający ryzykiem. Który nie ma „ufać” traderom, tylko pilnować globalnego ryzyka, żeby firma się nie przewróciła.

„Jestem wyzywany przez niektórych z Państwa od bufonów i baranów. [...] Co do baranów, [...]zgoda, zachowywaliśmy się w minionym roku jak kompletne barany. A propos bufonady i zarozumiałości, to taka postawa medialna to w miarę oczywista taktyka marketingowa dla ludzi, którzy rzucili wyzwanie całemu sektorowi”

Nie wiem czy to taktyka w miarę oczywista. Dla mnie w miarę oczywiste było, że w momencie strat (a zarządzajacy funduszem wysokiego ryzyka powinien się liczyć z tym, że kiedyś „oberwie” ponadprzeciętnie od rynku) pewność siebie i buta zbierze ogromnie negatywne żniwo. Być może na skromności też można budować niezły biznes.

I jeszcze komentarz końcowy. Od początku kibicowałem Operze. Uznałem, że faktycznie wreszcie ktoś z naszego instytucjonalnego świata funduszy pokazał, że jest twardzielem i otworzył własny biznes. Dodatkowo w kierunku, który mnie od lat najbardziej fascynuje i interesuje. Niestety w miarę kolejnych działań, publikowania wyników (moich własnych analiz ilościowych) okazywało się, że zbyt wiele to były tylko marketingowe sztuczki . Niestety taki los pioniera, że w momencie problemów będzie poddany zmasowanej krytyce.

 

PS. Na stronie bazowej, jako suplement zamieściłem fragmenty listów kilku funduszy hedge (ang)